by

Önce limitliydi. Sonra limitsiz ama kotalı oldu. Şimdilerde kotasız ama sınırlı. Bu kafa karıştırıcı tabirlerle, altyapı sorunlarıyla ve taahhütlü aboneliklerle Türkiye’de internet 25 yılı geride bıraktı. Türkiye’de ilk yurtdışı bağlantının (64 Kbps hızıyla) yapıldığı 12 Nisan 1993 tarihinden bu yana internet erişiminde önemli değişimler yaşandı. Ülkemiz, 2000’de ISDN ve Kablo-Net hizmetleri, 2003’te ADSL, 2007’de Superonline’ın “fiberi” ile tanıştı. Son durumda, 2018 yılı birinci çeyreği itibariyle “genişbant” abone sayısı 70 milyona ulaştı. Abone sayısının bir önceki çeyreğe göre %1,7 oranında arttığı görüldü.

Bu yazıda Türkiye’nin internet bağlantı çeşitliliğini ve internet hızlarıyla ilgili bir kaç raporun derlemesini sunacağım.

Ajans Press, Cable.co.uk verilerinden ve medya yansımalarından derlediği raporunu 12 Temmuz 2018’de duyurdu. Rapor için 200 ülkede 160 milyondan fazla bağlantı test edildi. Buna göre dünyanın en hızlı interneti 60,39 Mbps ile Singapur’da görülürken, Türkiye’nin 4,90 Mbps hız ile aynı listenin 91’inci sırasında yer aldığı tespit edildi.

İnternet hızında birinci olan Singapur’u, 46 Mbps hızla İsveç ikinci sırasından, 43,99 Mbps ile de Danimarka üçüncü sıradan izledi. İnternet hızı listesinin en son sırasında 0,31 Mbps ile yer alan ülke Yemen oldu. Onu, 0,49 Mbps ile Doğu Timor, 0,56 Mbps ile de Türkmenistan son sıralardan takip etti.

İnternet hızı 4,90 Mbps olarak hesaplanan Türkiye’de 5 GB büyüklüğünde bir HD çözünürlükteki filmin indirilme süresi 2 saat 19 dakika 14 saniyeyken listenin birinci sırasında yer alan Singapur’da bu süre 11 dakika 18 saniye, son sırada yer alan Yemen için ise 36 saat 52 dakika 20 saniye olarak saptandı.

Cable.co.uk verileri bir yana, Speedtest Ookla uygulaması ile Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’nun son raporlarını inceledim. En güncel verileri sizinle paylaşıyorum.

Benim hızım 4,9 Mbps’den yüksek diyerek rakamların yanlış olduğunu düşünmeyin veya kendinizi mutlu hissetmeyin. Bunlar tüm ülke bağlantılarının ortalaması. (Elbette, Cable.co.uk’in verilerinin ne kadar sağlıklı olduğu da tartışılır. Bunu da göz önünde bulunduralım) Bir de Speedtest Ookla uygulamasının 2018 başında duyurduğu internet hızları raporuna bakalım:

Sabit internette en hızlısı ise 153.85 Mbps bağlantı hızıyla Singapur. Türkiye’de ise 16.30 Mbps ile dünya ortalamasının altında kalarak, listede 84. sırada yer alıyoruz. Singapur’dan sonra ikinci sırada 147.51 Mbps bağlantı hızıyla yine İzlanda bulunurken, üçüncü sırada ise 133.94 Mbps bağlantı hızıyla Hong Kong görülüyor. Ayrıca yapılan analizde, dünya genelindeki sabit internet hızının ise ortalama 40.11 Mbps olduğu tespit edildi.

“Yabancıların” bizim için söyledikleri bir yana; Türkiye’de aktif internet kullanıcılarının en önemli sorunu bağlantı hızları. ISS’lerin “16 Mbps’ye kadar” ve benzeri şeklinde sattığı “e kadarlı” internet paketlerinin büyük kısmı, hiçbir zaman maksimum hızı göremiyor. Paketi satan firma çoğunlukla aboneleri bölgesindeki altyapının desteklediği maksimum hız hakkında bilgilendirmiyor. Örneğin, müşteri aboneliğini 16 Mbps zannediyor ancak 8 Mbps’nin üstünde hıza erişemiyor.

Reklamlarda her ne kadar süper hızlı ve ultra hızlı diye tanımlamalar yapılıyor olsa da ülkemizde internet bağlantı hızlarının Türkiye’nin büyüklüğüne ve potansiyeline uygun olmadığını söylemek gerekiyor. Altyapı sorunları ve internetten alınan vergiler de Türkiye’nin kalkınma ve büyüme hedefleri önünde engel teşkil ediyor.

EN ÇOK ABONE “CEP”TE AMA ASIL TÜKETİM “SABİT”TEN

2018’in 1. çeyreği itibariyle mobil cepten internet abonesinin, toplam internet abone sayısında en büyük paya sahip olduğu görülüyor. 70 milyon internet abonesinin 12,3 milyonu sabit, 57,7 milyonu ise cepten internet kullanıyor. Ancak abone sayısı yanıltmasın; internet tüketiminin büyük oranı sabit hatlarla gerçekleşiyor:

GRAFİK – Abonelerin İnternet Tüketimi:

BTK’nın son verilerine göre toplam mobil internet kullanım miktarı 628.324 TByte olurken, kablo-net dahil toplam sabit genişbant internet kullanım (indirme ve yükleme) miktarı ise yaklaşık 3.156.234 TByte olarak gerçekleşmiş. Türkiye’de her abone, sabit internette aylık 87,4 GByte, mobilde ise 3,7 GByte internet kullanıyor.

GRAFİK – Bağlantı Türüne Göre Abonelerinin Dağılımı:

GRAFİK – İnternet (Sabit) Abonelerinin Dağılımı:

“Eve kadar fiber” ve “Binaya kadar fiber” abonelerin, tüm sabit aboneler içindeki oranı ne yazık ki %20,1’de kalıyor. Buna Kablo-net’i eklesek bile oran %30’u bulmuyor.

Her 100 aboneden en iyi ihtimalle 20-30 abone gerçekten yüksek hızlı internete erişebiliyor. Öte yandan tablonun daha kötü tarafı ise, 10 Mbps gibi kullanıcıyı “çıldırtacak” bir hızla internete bağlananların oranı ise %20’nin üstünde.

OECD ülkelerinde sabit internet penetrasyon oranlarında Türkiye 35 ülke içinde 34. sırada. Türkiye oranıyla OECD ortalamasının altında kalıyor.

FİBER ŞEBEKENİN PAYLAŞIMI ÖNEMLİ

Türkiye’deki toplam fiber altyapısının yaklaşık %80’i Türk Telekom’un elinde. Bilindiği gibi T.Telekom, altyapısını verimli bir şekilde diğer ISS’lerle paylaşmaya gönülsüzdü. Buna karşın ISS’ler (başta Superonline) kendi altyapılarını döşeme işine giriştiler ve önemli bir mesafe aldılar.

Her ISS’in kendi gücünü ortaya koyması için bağımsız fiber hat döşeme işine girmesi ülke kaynaklarının boşa harcanmasından başka bir şey değildir. Neyse ki uzunca yıllar süren bu belirsizlik 2018 Mayıs’ta son buldu. Serbest Telekomünikasyon İşletmecileri Derneği (TELKODER) öncülüğünde Türk Telekom, Turkcell, Vodafone ve Türksat fiber altyapı şebekelerini karşılıklı kullanıma açacak anlaşmayı imzaladı. Ancak bunun internet hızında ülke ortalamasına ve fiyat olarak müşteriye yansıması ne kadar zaman alacağı belirsiz.

DOĞRUSU: EVE KADAR FİBER

Türkiye’de de büyük ülkelerde olduğu gibi fiberoptik kablo altyapısı gün geçtikçe büyümekte. (BTK raporlarında yıldan yıla ne kadar altyapı yatırımı yapıldığı ve kablo uzunluğu da açıklanmalı) Her ne kadar fiberde önemli bir yol katettiysek de internet hızı evlere veya kurumlara dağıtılırken fiberden bakır kabloya dönüştürülerek ulaştırılmakta. Bu yüzden de genelde fiber internetin sağladığı performansın tamamını deneyimlemek mümkün değil. Burada önemli olan “eve kadar fiber” veya hiç değilse “binaya kadar fiber” imkanının sağlanabilmesidir.

Kaynaklar:
1) BTK Üç Aylık Pazar Verileri Raporu – 2018 Yılı 1. Çeyrek
2) Marketing Türkiye
3) Dijital Yol

Bir Cevap Yazın

Comment